του Νίκου Φαρούπου
Ο Ταμερλάνος ήταν ένας εκτουρκισμένος πανούργος Μογγόλος που γεννήθηκε το 1336 στο σημερινό Ουζμπεκιστάν και, παρά τη σχετικά ταπεινή του καταγωγή και τη σωματική του αναπηρία, ανήλθε στα ανώτερα πολιτικά και στρατιωτικά στρώματα του Τσαγκατάι Χαν, τον οποίο περιθωριοποίησε και ανέλαβε ο ίδιος την εξουσία. Ανακήρυξε το κράτος του ως διάδοχο εκείνου του Τζένγκις Χαν και τον εαυτό του απευθείας απόγονό του. Με ένα στρατό 100.000 αντρών, απομεινάρι της μογγολικής αυτοκρατορίας, ο Ταμερλάνος ξεκίνησε τους πολέμους κατά των ανταγωνιστών του.
Από το 1380 ως το 1389 είχε κατακτήσει το Ιράν, ενώ το 1390 εισέβαλε στη Ρωσία. Όλες οι επικράτειες που ανήκαν στην Περσική Αυτοκρατορία, από τον Τίγρη ως τον Ευφράτη, τη Μεσοποταμία, την Αρμενία και τη Γεωργία προσαρτήθηκαν στον τουρκομογγόλο κατακτητή. Ο Ταμερλάνος συνήθιζε να γιορτάζει τις νίκες του με διαβόητα γλεντοκόπια που διαρκούσαν εβδομάδες. Αφού αποκατέστησε την τάξη στις νέες περιοχές του βασιλείου του, σειρά είχαν τα εδάφη της νότιας Ρωσίας και τα ταταρικά φύλα που ζούσαν εκεί.
Ο Ταμερλάνος, βαδίζοντας κατά μήκος του Ευφράτη το 1392, μετρά πάλι μια σειρά από πολεμικούς θριάμβους κατά των ηγεμόνων της περιοχής μεταξύ Κασπίας και Μαύρης Θάλασσας, τους οποίους υποδουλώνει σχετικά εύκολα. Κυνηγώντας λυσσαλέα όσους επιβίωσαν από τις εχθροπραξίες, ο κατακτητής οδηγεί τα στρατεύματά του στις περιοχές της λεγόμενης Χρυσής Ορδής (Μολδαβία, νότια Ουκρανία, Καζακστάν κ.λπ.), τις οποίες λεηλατεί και καίει. Πολέμησε ακόμα τους Τατάρους της Κριμαίας, εισέβαλε στην Ινδία, και προχώρησε προς τη Μεσόγειο καταλαμβάνοντας τη Δαμασκό και τη Βαγδάτη το 1401.
Ο επόμενος πόλεμος διεξήχθη στη Μικρά Ασία εναντίον της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και το 1402, στην Άγκυρα, συνέτριψε τις δυνάμεις του Βαγιαζήτ Α’, του επονομαζόμενου «Κεραυνού», τον οποίο συνέλαβε και διαδόθηκε, αν και αμφισβητείται, ότι περιέφερε σε κλουβί για να διασκεδάσουν οι στρατιώτες (μερικούς μήνες μετά ο σουλτάνος πέθανε ή αυτοκτόνησε). Στη συνέχεια ο Ταμερλάνος κατέλαβε τη Μικρά Ασία φθάνοντας μέχρι την Σμύρνη.
Η ήττα του Βαγιαζήτ διέσωσε για πενήντα ακόμη χρόνια την αποδυναμωμένη πια Βυζαντινή Αυτοκρατορία η οποία, βυθισμένη στα γνωστά της προβλήματα, δεν το εκμεταλλεύτηκε. Τα σχέδιά του Ταμερλάνου για εισβολή στην Κίνα τα πρόλαβε η γνωστή νόσος της εποχής, το σύνδρομο «Α & Π» (Αρρώστησε και Πέθανε). Το μαυσωλείο του στη Σαμαρκάνδη ήταν από καιρό γνωστό στους αρχαιολόγους και μερικές δεκαετίες πριν ανακαλύφθηκε ο σκελετός του σε μια βαθιά κρύπτη του.
Όταν ο Ταμερλάνος καταλάμβανε πόλεις, σφάγιαζε δεκάδες χιλιάδες από τους υπερασπιστές της: πριν την Μάχη του Δελχί, στις 17 Δεκεμβρίου 1398, διέταξε να εκτελεστούν 100.000 Ινδοί αιχμάλωτοι, κατόπιν ισοπέδωσε την πόλη και κατέσφαξε τον άμαχο πληθυσμό της με τέτοια αγριότητα που λένε ότι φρίκαρε ακόμη κι ο ίδιος και αναφώνησε: «Εγώ δεν το ήθελα αυτό!». Τα ίδια έκανε και στο Ισπαχάν (70.000 νεκροί) και στη Βαγδάτη (20.000-90.000 νεκροί), ενώ με τα κρανία των νεκρών έκτιζε πυραμίδες.
Ανάμεσα στα θετικά του επιτεύγματα (είχαν γεμίσει τα θησαυροφυλάκια της Σαμαρκάνδης από τις λεηλασίες) είναι η ενθάρρυνση των τεχνών, της λογοτεχνίας, της επιστήμης, αλλά και η κατασκευή εκτεταμένων εγκαταστάσεων άρδευσης. Οι Βυζαντινοί ήλπιζαν να τον κάνουν χριστιανό και να τον εντάξουν στους κόλπους τους για να τους υπερασπίζεται χωρίς να γνωρίζουν, υποθέτω, ότι ο ίδιος πίστευε πως αφού υπάρχει ένας Θεός στον ουρανό τότε θα πρέπει να υπάρχει ένας ηγεμόνας στη γη. Και ότι μάλλον εννοούσε τον εαυτό του.
Ποιος είναι ο Νίκος:
Ο Νίκος είναι συγγραφέας, σεναριογράφος και σκηνοθέτης. Γεννήθηκε στην Αθήνα, σπούδασε κοινωνική ψυχολογία (Αυστρία) και σκηνοθεσία κινηματογράφου (Αθήνα). Έχει εργαστεί ως βοηθός σκηνοθέτη στη διαφήμιση και σε ταινίες μεγάλου μήκους και ως σεναριογράφος σε αρκετές τηλεοπτικές σειρές, ενώ έχει γράψει και σκηνοθετήσει δύο μικρού μήκους ταινίες. Έχει εκδώσει μυθιστορήματα, διηγήματα και μελέτες, μεταξύ των οποίων τα ιστορικά μυθιστορήματα Εφιάλτης-η Απολογία (2017) και 444 π.Χ.-Ο Θάνατος της εταίρας Κλεψύδρας (2023).
