Βιβλιοέναυσμα #4: Σινουχέ, ο Αιγύπτιος

Τι προκύπτει όταν ο Mika Waltari, ο πιο μεταφρασμένος Φιλανδός συγγραφεύς, καταπιάνεται με την Αρχαία Αίγυπτο; Μα τι άλλο παρά ένα επικό, χορταστικό, και απολαυστικό ιστορικό μυθιστόρημα 900 σελίδων. Και ο τίτλος αυτού: Σινουχέ, ο Αιγύπτιος.

Πλοκή

Τα γεγονότα του βιβλίου διαδραματίζονται στην Αρχαία Αίγυπτο του 14ου αιώνα π.Χ. και εξιστορούνται σε πρώτο πρόσωπο από τον Σινουχέ, τον βασιλικό γιατρό. Ακολουθώντας τον Σινουχέ από τα παιδικά του χρόνια έως την δύση της ζωής του, ο Waltari ανασυνθέτει ολόκληρο το πολιτικοινωνικό ψηφιδωτό της ευρύτερερης περιοχής.  

Ο πολιτικός χάρτης της ανατολικής Μεσογείου τον 14ο αιώνα μ.Χ.

Αρχικά, εξιστορείται η διαδοχή του Φαραώ Αμενχοτέπ από τον Ακετατόν και κατόπιν τα πρώτα στάδια της κολοσσιαίας σύγκρουσης τού τελευταίου με το θρησκευτικό κατεστημένο του Άμμωνα. Ύστερα, ο Σινουχέ ταξιδεύει στην κατεχόμενη από την Αίγυπτο Συρία και στις χώρες των Βαβυλωνίων, των Χετταίων, και των Μινωιτών. Στο τελευταίο τρίτο, ο Ακετατόν και οι ιερείς του Άμμωνα ξεκαθαρίζουν οριστικά τους λογαριασμούς τους (προσφέροντας άφθονη τροφή στους κροκόδειλους τού Νείλου), ενώ ταυτόχρονα η εξασθενημένη Αίγυπτος πρέπει και να αντιμετωπίσει την εξεγερμένη Συρία και τους επελαύνοντες Χιττίτες.

Ο ρόλος του Σινουχέ σε όλα αυτά είναι άλλοτε του απλού καταγραφέα των γεγονότων και άλλοτε του σωστού ανθρώπου στην σωστή θέση. Μέσα από τις ιστορικές εξελίξεις, αναπτύσσεται η προσωπική τού ιστορία, ο χαρακτήρας του, και οι διαπροσωπικές σχέσεις του. 

Ο μοιραίος Φαραώ Αμενχοτέπ ξεκίνησε τον πρώτο – ίσως- θρησκευτικό πόλεμο.

Λόγος

Αν και τόσο η δομή όσο και οι χαρακτήρες τού βιβλίου θυμίζουν τον Ετρούσκο (του ιδίου συγγραφέα), ο Σινουχέ διαθέτει την δική του, ξεχωριστή ταυτότητα. Σε αυτό βοηθάει και η ικανότητα του Waltari να μας εισαγάγει σε πλοιάδα πολιτισμών του 14ου αιώνα π.Χ., χωρίς όμως να καταφύγει σε κουραστικές ή μακροσκελείς λεπτομέρειες και περιγραφές. Ξέρω ότι αυτό ακούγεται οξύμωρο με δεδομένο το ευμεγέθες τού βιβλίου, αλλά δεν θυμάμαι να με κούρασε σε κάποιο σημείο.

Το βιβλίο είναι γραμμένο με την μορφή απομνημονευμάτων, δίνοντας έτσι φυσικότητα στην ροή, η οποία διακόπτεται μόνο για να γκρινιάξει ο ηλικιωμένος πλέον Σινουχέ για τις επιλογές που έκανε μια φορά κι έναν καιρό. Οι χαρακτήρες είναι δυστυχώς λίγοι, και όσοι αναπτύσσονται εκτενώς είναι ακόμα λιγότεροι, αλλά τουλάχιστον αυτό βοηθάει τον αγαγνώστη να μην χαθεί μέσα στις 900 σελίδες.

Μεγάλο μειονέκτημα αποτελούν οι αφύσικοι διάλογοι, οι οποίοι συχνά καταλήγουν τεράστιοι μονόλογοι, σοφιστίες, ή μορφωτικού επιπέδου αναντιστοίχου των ομιλούντων. Επίσης, δεν με ικανοποίησαν οι σκηνές δράσης, που ναι μεν είναι πολλές αλλά δεν σε τραβούν όσο θα έπρεπε.

Αιγυπτιακό πολεμικό άρμα εν ώρα δράσης.

Συγγραφέας

Ο Mika Waltari (1908-1979) είναι ο πιο πολυμεταφρασμένος Φιλανδός συγγραφέας και ένας εκ των αγαπημένων μου, από όταν διάβασα το εκπληκτικό μυθιστόρημά του για την Άλωση της Πόλεως το 1453, Ιωάννης Άγγελος. Μέλος της Φιλανδικής Ακαδημίας, κάτοχος του Φιλανδικού Κρατικού Βραβείου Μυθιστορήματος 5 φορές, ονοματοδότης 2 αστεροϊδών (!), και συγγραφέας, μεταξύ άλλων, 29 μυθιστορημάτων και 15 νουβέλων, ο Waltari έχει μία καταπλητική ικανότητα να αναπλάθει κόσμους που είναι νεκροί για αιώνες (Ιωάννης Άγγελος) ή ακόμα και χιλιετίες (Ετρούσκος και Σινουχέ, ο Αιγύπτιος), ειδικά αναλογιζόμενοι την εποχή στην οποία έγραφε, καθώς δεν προσέφερε την σημερινή ευκολία πρόσβασης στην γνώση. Άλλο μεγάλο προσόν τού Waltari είναι ο απέριττος λόγος του, κάτι που επίσης έρχεται εν μέρει σε αντίθεση με την εποχή του. Προτείνω ανεπιφύλακτα τα δύο άλλα μυθιστορήματά του που ανέφερα (Ιωάννης Άγγελος και Ετρούσκος) και ανυπομονώ να διαβάσω και τον Περιπλανώμενο.

Ο Mika Waltari.
  • Άρθρο μου για τον Ετρούσκο: http://www.koiladatisgnosis.gr/logotechnia/biblio3/
  • Ιωάννης Άγγελος: http://www.biblionet.gr/book/78263/Waltari,Mika/ΙωάννηςΆγγελος
  • Περιπλανώμενος: http://www.biblionet.gr/book/194119/Waltari,Mika/Οπεριπλανώμενος

Ελληνική έκδοση

Προμηθεύτηκα την Ελληνική έκδοση του βιβλίου από τον Οίκο Καλέντη (τιμή στην Πρωτοπορία: 17,74€). Η μετάφραση έγινε απευθείας και χωρίς περικοπές από τα Φιλανδικά στα Ελληνικά και την βρήκα εξαιρετική. Παρά το τεράστιο μέγεθος, οι σελίδες ήταν καλά κολλημένες και το μόνο αρνητικό ήταν οι – δυστυχώς αναπόφευκτες – ζάρες στο πλάι τού εξωφύλλου. Επίσης, η γραμματοσειρά ήταν καθαρή και αρκετά μεγάλη για μία ξεκούραστη ανάγνωση. Το χαρτί δεν ήταν κορυφαίας ποιότητας, αλλά τουλάχιστον δεν μουτζούρωνε ούτε μύριζε.

Επίμετρο

Ο Σινουχέ ήταν ένα βιβλίο που απόλαυσα και ελπίζω να συμβεί το ίδιο και με εσάς. Όσον αφορά μελλοντικά άρθρα σχετιζόμενα με τον Waltari, θέλω κάποια στιγμή να γράψω και δύο λόγια για τον Ιωάννη Άγγελο και να βρω χρόνο για να διαβάσω τον Περιπλανώμενο. Θα χαρώ να μου πείτε αν σας άρεσε το άρθρο και τι θέλετε να δείτε στην συνέχεια. Σας ευχαριστώ!

Αφήστε μια απάντηση